Teknoparklarda Vergi Teşvikleri Mercek Altında: %3 Fon, Yeni Eşikler ve Artan Denetimler
Mali Gündem, Radyo Radar ve Kayseri Radar ortak yayınında bu hafta, teknoparklarda uygulanan vergi ve SGK teşvikleri tüm yönleriyle ele alındı. Programın sunuculuğunu Mali Müşavir Fatih Yılmaz üstlenirken, konuk olarak Kayseri SMMMO Etik Kurulu Başkan Yardımcısı Mali Müşavir Halil İbrahim Kayalı yer aldı.
Kayserim.net · kayserim.net
· Güncellendi:
Yayında, 4691 ve 5746 sayılı kanunlar çerçevesinde teknopark firmalarının yararlandığı teşvikler, %3 fon uygulaması, 2026 itibarıyla değişen eşik tutarları ve sıklaşan denetimler ayrıntılı biçimde değerlendirildi.
Teknopark Nedir, Kimler Faaliyet Gösterebilir?
Programda öncelikle teknopark kavramı ele alındı. Türkiye genelinde 100’ün üzerinde teknopark bulunduğunu belirten Halil İbrahim Kayalı, teknoparkların üniversite–sanayi–devlet iş birliğiyle kurulan teknoloji geliştirme bölgeleri olduğunu vurguladı. Bu bölgelerde ağırlıklı olarak AR-GE, yazılım ve tasarım faaliyetleri yürütüldüğünü ifade eden Kayalı, teknoparklara başvuracak firmaların faaliyet konularının bu alanlarla uyumlu olması gerektiğini belirtti.
Firmaların bölgeye kabul sürecinin, teknoparkı işleten “yönetici şirketler” tarafından yürütüldüğünü söyleyen Kayalı, bu şirketlerin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen özel hukuk tüzel kişilikleri olduğunu kaydetti. Yönetici şirketlerin, firmaların uygunluğunu denetlediğini, proje değerlendirmelerini yaptığını ve teşvik süreçlerini takip ettiğini ifade etti.
Kuluçka Firmaları: Kimler Bu Kapsamda Değerlendiriliyor?
Yayında sıkça gündeme gelen bir diğer başlık ise kuluçka firmaları oldu. Halil İbrahim Kayalı, 4691 sayılı Kanun’un uygulama yönetmeliğine göre kuluçka firmalarının; girişimcilik programları sonucunda şirketleşmiş, AR-GE, yazılım ve yenilik faaliyetleri yürüten ve en fazla üç yıllık proje sahibi işletmeler olduğunu aktardı.
Kuluçka firmalarının temel amacının, yeni kurulan ve gelişme aşamasındaki girişimlerin desteklenmesi olduğunu belirten Kayalı, özellikle %3’lük fon uygulamasının da bu firmaların güçlendirilmesi için getirildiğini vurguladı.
%3 Fon Uygulaması Nedir, Nasıl Uygulanmalı?
Programın en kritik başlıklarından biri, teknopark firmalarının kazanç istisnası üzerinden ayırmakla yükümlü olduğu %3’lük fon oldu. Halil İbrahim Kayalı, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın özelgeleri ve 7263 sayılı Kanun çerçevesinde bu fonun, istisna edilen kazanç üzerinden hesaplandığını ve mutlaka ayrılması gerektiğini belirtti.
Bu fonun pay devri yoluyla değil, doğrudan kuluçka firmalarına sermaye olarak aktarılması gerektiğinin altını çizen Kayalı, uygulamada yaşanan en büyük hatalardan birinin bu ayrımın yanlış yapılması olduğunu söyledi. Fonun amacı dışına çıkılmasının ciddi vergi riskleri doğurduğunu ifade etti.
2026’dan İtibaren Değişen Eşik Tutarları ve Tavan Uygulaması
Yayında, 10.803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeler de ayrıntılı biçimde ele alındı. Buna göre, %3 fon ayrımında dikkate alınan istisna kazanç eşiğinin 2 milyon TL’den 5 milyon TL’ye yükseltildiği açıklandı.
Halil İbrahim Kayalı, 5 milyon TL’nin altında kalan istisna kazançlar için fon ayrılmasının gerekmediğini, ancak bu tutarın aşılması halinde %3 fon uygulamasının devreye girdiğini belirtti. Ayrıca fon için 100 milyon TL’lik bir tavan getirildiğini, çok yüksek kazançlarda fon tutarının bu sınırı aşamayacağını vurguladı.
4691 ve 5746 Sayılı Kanunlar: Ayrım Neden Önemli?
Programda, teknopark kazanç istisnası ile AR-GE indirimi arasındaki farklar da detaylı şekilde anlatıldı. Halil İbrahim Kayalı, 4691 sayılı Kanun’un kazanca dayalı bir istisna sunduğunu, 5746 sayılı Kanun’un ise AR-GE harcamalarına dayalı bir teşvik mekanizması olduğunu ifade etti.
Her iki teşvikin aynı kazanç veya harcama üzerinden birlikte kullanılamayacağını vurgulayan Kayalı, teknopark kazancının ayrıştırılması gerektiğini, kalan vergili kazanç üzerinden ise AR-GE indiriminin uygulanabileceğini belirtti. Bu ayrımın yapılmamasının, denetimlerde ciddi eleştirilere ve cezai sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekti.
Personel Teşviklerinde Eğitim Düzeyi Belirleyici
Yayında personel teşvikleri de geniş yer buldu. Teknopark ve AR-GE teşviklerinde personelin eğitim durumuna göre gelir vergisi stopaj desteğinin değiştiğini ifade eden Kayalı, lisans mezunlarında %80, yüksek lisans mezunlarında %90, doktora öğrencisi veya mezunlarında ise %95’e varan destek oranları uygulandığını söyledi.
Bu oranların yanlış uygulanmasının önemli riskler doğurduğunu vurgulayan Kayalı, özellikle 2026 yılında denetimlerin artmasıyla birlikte personel bilgilerinin ve belgelerinin eksiksiz tutulmasının hayati önem taşıdığını belirtti.
Denetimler Sıklaştı: Mali Müşavirler ve Firmalar Ne Yapmalı?
Programda, Ankara Denetim Daire Başkanlığı tarafından yapılan incelemelere de değinildi. Halil İbrahim Kayalı, son dönemde %3 fon ayrımı, muhasebe kayıtları ve teşvik uygulamalarının yoğun şekilde denetlendiğini ifade etti. Fonun ayrılıp ayrılmadığı, ilgili hesaplara aktarılıp aktarılmadığı ve muhasebe kayıtlarının doğru yapılıp yapılmadığının özellikle incelendiğini söyledi.
Mali müşavirlerin ve firmaların, yönetim kurulu ve genel kurul kararlarını zamanında alması, muhasebe kayıtlarını doğru hesaplarda göstermesi ve tüm transferleri belgeleriyle dosyalaması gerektiğini vurguladı.
Teşviklerin Ekonomi İçindeki Yeri ve Beklentiler
Yayının ilerleyen bölümünde teşviklerin genel ekonomi içindeki rolü de tartışıldı. Artan maliyetler, yüksek sigorta primleri ve iş gücü giderleri karşısında teşviklerin firmalar için hayati önem taşıdığı vurgulandı. Yeni teşviklerin sınırlı olmasının, özellikle istihdam yaratma konusunda firmaların elini zorladığı ifade edildi.
Halil İbrahim Kayalı, teşviklerin tamamen kaldırılmasının ya da aşırı denetim baskısının girişimcilik ekosistemine zarar verebileceğini, bu nedenle denge gözeten bir yaklaşımın gerekli olduğunu dile getirdi.
Mali Gündem’den Net Mesaj: Doğru Uygulama, Sağlam Kayıt, Düşük Risk
Programın sonunda yapılan değerlendirmelerde, teknopark ve AR-GE teşviklerinden yararlanan firmalar için en önemli hususun mevzuata uygunluk olduğu vurgulandı. %3 fon ayrımı, kazanç ve harcama ayrıştırması, personel teşvik oranları ve muhasebe kayıtlarının doğru yapılmasının hem firmaları hem de mali müşavirleri olası risklerden koruyacağı ifade edildi.
Mali Gündem, bu yayınla birlikte teknoparklarda faaliyet gösteren firmalar, işverenler ve meslek mensupları için yol gösterici, detaylı ve teknik bir çerçeve ortaya koyarak, 2026’ya girerken mali alandaki kritik başlıkları net bir şekilde gündeme taşıdı.
Bu haber kayserim.net’ten
Kaynak: Kayserim.net · Güncelleme: 23 Ocak 2026 Cuma 11:53





