İçeriğe geç
Uygulama

Engelsiz Eğitimden Bakış Açısına: Psikoloji Saati’nde Empati, Erişilebilirlik ve Yaşam Anlatıldı

KayseRadar ve Radyo Radar ortak canlı yayınında her Cuma saat 14:00’te yayınlanan Psikoloji Saati programının bu haftaki bölümünde “engelsiz eğitim” konusu ele alındı. Programın sunucusu Merve Esersoy, alanında uzman eğitim koçu ve psikolojik danışman Emek Çağatay Aksöz’ü konuk etti. Canlı yayında Esersoy, Aksöz’ü sohbet havasında dinleyicilere tanıtarak programı açtı; ardından izleyicilerin sorularıyla zenginleşen geniş kapsamlı bir söyleşi gerçekleşti.

Kayserim.net · kayserim.net

· Güncellendi:

5 dk okuma

Konuk Emek Çağatay Aksöz’ün Hayat Hikâyesi ve Eğitim Yolculuğu

Programda ilk olarak konuk Aksöz’ün kişisel yaşamı ve eğitim yolculuğu dinleyicilerle paylaşıldı. 46 yaşındaki Aksöz, doğuştan görme engelli olduğunu ve gençlik yıllarında kademeli olarak görme yetisini kaybettiğini aktardı. İlk üniversite eğitimini 1997’de Erciyes Üniversitesi Fen‑Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü’nde başladığını söyleyen Aksöz, görme engelli arkadaşlarıyla birlikte yeniden yapılandırılan eğitim sürecine katıldığını belirtti.

Breyil yazı, sesli bilgisayar gibi yardımcı araçlarla eğitimini sürdürdüğünü söyleyen Aksöz, yaşamı boyunca edindiği tecrübeleri eğitim ve adaptasyon süreçlerine dönüştürmeyi amaçladığını ifade etti. Dernek ve spor kulüplerinde yöneticilik deneyimlerinin de olduğunu söyleyen Aksöz, 2020 yılında Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü kazanarak 2024’te tamamladığını paylaştı.

Programda ayrıca yüksek lisans çalışması ile Kırıkkale Üniversitesi’nde matematik öğretimi alanında tez döneminde olduğu bilgisi de verildi. Aksöz’ün akademik ilgi alanları arasında görme engelliler için eğitim yöntemleri ve psikolojik danışmanlık uygulamaları yer alıyor.

Eğitim, Algı ve Yaşam Boyu Öğrenme Üzerine Derinlemesine Sohbet

Sunumun ilerleyen bölümünde Aksöz ile eğitim, öğrenme süreçleri ve bireysel gelişim üzerine derinlemesine bir sohbet gerçekleştirildi. Aksöz, eğitim yaklaşımını “sadece diploma koleksiyonu değil, yaşama dair anlam inşa etme” olarak tanımladı. Kendi eğitim yolculuğunda yaşadığı irade dışı yönlendirmelerin zamanla değerli deneyimlere dönüşmesinden söz etti.

“Farklı disiplinlerle uğraşmanın bakış açısını genişlettiğini” belirten Aksöz, fizik, matematik ve psikolojik danışmanlık alanlarını harmanlayabilmenin bireye hem teorik hem de pratik bakış açısı kattığını ifade etti. Farklı alanlardan gelen perspektiflerin birleşmesinin, öğrenme süreçlerini ve problem çözme stratejilerini zenginleştirdiği vurgulandı.

Önyargı, Dezavantajlar ve Toplumsal Algı Üzerine Değerlendirmeler

Programda Aksöz, özellikle engelli bireylerin toplumsal yaşamda karşılaştıkları ön yargılar üzerinde durdu. “En büyük sorunun önyargı” olduğunu söyleyen Aksöz, bireylerin “başaramazsın” gibi ifadelerle karşılaşmasının kişisel gelişim üzerinde negatif etkisi olduğunu belirtti. Konuşmasında, bir fiziksel renk ve ışık örneği üzerinden “aynı olguların farklı algılarla farklı sonuçlar verdiğini” anlattı.

Aksöz, eğitim ortamlarında heterojen yapının önemini vurgulayarak, sınıf içindeki farklı öğrenci profillerinin birbirinden öğrenme fırsatı oluşturduğunu söyledi. Olumsuza odaklanmanın başarıyı zorlaştırdığını aktardı ve bireysel başarılara odaklanmanın olumlu pekiştirme sağladığını belirtti.

Empati, Bakış Açısı ve Psikolojik Danışmanlıkta Deneyim Paylaşımı

Programın orta bölümünde Aksöz, danışmanlık süreçlerinde empati kavramının önemini anlattı. Kendi yaşantısındaki zorlukların danışanlara yol göstermede rehber olduğunu belirtti. Aksöz, psikolojik danışmanların danışanın durumunu anlamak için kendi deneyimlerini tamamen aktarmak yerine süreci güvenli bir liman hâline getirmelerinin gerektiğini ifade etti.

Aksöz, danışanla birlikte yürütülen süreçte gerçekçi ve zorlayıcı durumlarla yüzleşmenin önemine vurgu yaparak, “Hayatın kolay olmadığını ama bu zorlukların üzerindeki deneyimin değerini” dinleyicilere aktardı. Kendi deneyimlerinin bilinçli farkındalığını kazanmanın bireysel psikolojik dayanıklılığı artırdığını söyledi.

Görme Kaybı Sonrası Algı Değişimi: Bakmak ile Görmek Arasındaki Fark

Canlı yayında Aksöz, görme yetisini kaybettikten sonra deneyimlediği “bakmak ile görmek arasındaki fark” üzerine düşüncelerini paylaştı. Aksöz’e göre göz, görsel bilgiyi almak için bir araç; fakat asıl bilgi beyin tarafından işleniyor. Görme engellilerde dokunsal ve işitsel öğelerin ön plana çıkmasının bu nedenle farklı öğrenme yöntemleri gerektirdiğini ifade etti.

Ünlü görme engelli ressam Eşref Armağan örneğini veren Aksöz, görsel lobun göz yerine beyin tarafından aktive edilmesinin öğrenme süreçlerinde belirleyici olduğunu söyledi. Aksöz, görme olmadan da öğrenmenin mümkün olduğunu ancak bu sürecin doğru planlanmasının önemine dikkat çekti.

Engelli Bireylerin Yakın Çevresinin Psikolojisi ve Toplumsal Altyapı

Yayında bir dinleyici sorusuna yanıt olarak Aksöz, engelli bireylerin yakın çevresinin yaşadığı psikolojik süreçleri değerlendirdi. Adaptasyonun kritik bir süreç olduğunu vurgulayan Aksöz, doğru eğitim ve destek süreçlerinin bu süreci olumlu hale getirebileceğini belirtti.

Aksöz ayrıca ülkede özel eğitim altyapısının yetersiz olduğunu dile getirdi. Özellikle otizmli çocuklar gibi farklı dezavantaj gruplarının eğitim ortamlarının fiziksel tasarım ve ses, ışık gibi çevresel faktörler açısından düzenlenmesinin önemine vurgu yaptı.

Erişilebilirlik: Fizikselden Duygusal Boyuta Uzanan Bir Yolculuk

Programda Aksöz, erişilebilirlik kavramını sadece fiziksel erişim olarak değil, duygusal erişilebilirlik olarak da ele aldı. Fiziksel altyapının (rampalar, sarı çizgiler vb.) önemli olduğunu ancak bu adımların toplumsal farkındalık ve empati süreçleriyle desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Aksöz, görme engelliler için dijital erişim sorunlarının hâlâ büyük bir problem olduğunu, bankacılık ve kamu kurumlarının dijital platformlarında erişilebilirlik engelleriyle karşılaşıldığını aktardı. Dijital erişim eksikliği, eğitim kaynaklarına ulaşmada engeller oluşturduğunu söyleyen Aksöz, yapay zekâ gibi teknolojilerin bu süreci bir nebze kolaylaştırdığını ancak yeterli olmadığını vurguladı.

Kapsayıcı Eğitimde Evrensel Tasarımın Önemi

Konuşmanın ilerleyen kısmında Aksöz, evrensel tasarım ilkeleri üzerinden kapsayıcı eğitim anlayışını anlattı. Bütün öğrenci gruplarını bir arada düşünerek tasarlanmış eğitim ortamlarının, dezavantajlı gruplar için ayrı düzenlemelerden daha etkili olduğunu ifade etti. Ev ortamından okul ortamına kadar her düzeyde kapsayıcı yaklaşımların uygulanmasının gerekliliğini aktardı.

Aksöz, ideal eğitim planlamalarının ampirik gerçeklerle harmanlanmasının hem bireysel hem toplumsal fayda sağlayacağını söyledi.

Mevcut Eğitim Sisteminin Eksiklikleri ve Çözüm Önerileri

Programın sonunda Aksöz, Türkiye’deki özel eğitim sisteminin en büyük sorunlarını değerlendirdi. En ciddi eksikliğin yetişmiş uzman eleman eksikliği olduğunu belirtti. Kayseri’de görme engelliler okulu gibi önemli altyapıların bulunmasına rağmen özel eğitim fakültelerinin hâlâ eksik olduğunu söyledi.

Aksöz, çocukların mümkün olan en erken yaşta eğitim almalarının gelişim süreçlerini güçlendirdiğini ve bunun için donanımlı eğitmen ihtiyacının karşılanması gerektiğini vurguladı. Eğitimin yalnız akademik bilgi aktarımı değil, psikolojik ve sosyalleşme boyutuyla da planlanması gerektiğini belirtti.

Gençlere Tavsiyeler: Eğitim, Kişisel Farkındalık ve Paylaşma Kültürü

Programın kapanış bölümünde Aksöz, eğitim hayatında zorlanan veya engelli olduğu için hayallerinden vazgeçmek üzere olan gençlere tavsiyelerde bulundu. Kendi bireysel özelliklerini tanımanın ve buna göre hedef belirlemenin önemini vurgulayan Aksöz, rol modellerden ilham almanın ve eğitim süreçlerini paylaşmanın gerekliliğini aktardı.

Aksöz, bilgi çağının artık “bilgi elde edenin” değil, bilgiyi dönüştiren ve paylaşanın güçlü olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Eğitim ve deneyimlerin paylaşımının bireysel ve toplumsal dönüşüm için kritik olduğunu vurguladı.

Programa gelen izleyici mesajlarına teşekkür ederek kapanış yapan Aksöz, “hayatı anlamlandırma, öğrenme ve paylaşma” üzerine düşüncelerini son kez dinleyicilerle paylaştı.

WhatsApp X Facebook

Bu haber kayserim.net’ten

Kaynak: Kayserim.net · Güncelleme: 24 Ocak 2026 Cumartesi 11:35

Haberin kaynağı: kayserim.net’te aç

Son haberler

Tümü
CanlıRadyo Radar 91.8
Uygulamada aç Uygulamayı indir