İşçinin Hakkı, İşverenin Sorumluluğu: Adalet Terazisi’nde İş Hukuku Masaya Yatırıldı
Kayseri Radar ve Radyo Radar ortak canlı yayınında ekranlara gelen “Adalet Terazisi” programında bu hafta iş hukuku tüm yönleriyle ele alındı. Programın sunuculuğunu üstlenen Tuğba Çetinkaya, Kayseri Barosu’na kayıtlı Avukat Ahmet Akif Gündüz’ü konuk etti. İşçi ve işveren arasındaki hukuki ilişkinin temel esasları, yıllık izinler, hafta tatili, doğum izni, kıdem ve ihbar tazminatı, iş güvencesi ve mobbing gibi başlıklar ayrıntılı şekilde değerlendirildi.
Kayserim.net · kayserim.net
· Güncellendi:
Yaklaşık yarım saat süren programda hem çalışanların hem de işverenlerin hak ve yükümlülükleri sade bir dille anlatılırken, uygulamada en çok karşılaşılan sorunlara da açıklık getirildi.
İş Hukuku Nedir? Temel Çerçeve Nasıl Belirleniyor?
Programın ilk bölümünde iş hukukunun tanımı yapıldı. Avukat Ahmet Akif Gündüz, iş hukukunun işçi ile işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında şekillenen bir hukuk dalı olduğunu ifade etti.
İş hukukunun; çalışma süreleri, izin hakları, ücret düzenlemeleri, fesih şartları ve tazminat hükümleri gibi birçok başlığı kapsadığını belirten Gündüz, kanunun temel amacının taraflar arasında denge kurmak olduğunu vurguladı. Özellikle işçinin ekonomik olarak daha zayıf konumda olması nedeniyle kanunun koruyucu hükümler içerdiğini söyledi.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı: Bir Yıl Şartı ve Kıdeme Göre Süreler
Programda en çok merak edilen konulardan biri yıllık ücretli izin hakkı oldu. Avukat Gündüz, işçinin yıllık izin kullanabilmesi için aynı iş yerinde en az bir yıl çalışmış olması gerektiğini belirtti.
Kıdeme göre izin süreleri şu şekilde açıklandı:
1 ila 5 yıl arası çalışanlar: En az 14 gün
5 ila 15 yıl arası çalışanlar: En az 20 gün
15 yıl ve üzeri çalışanlar: En az 26 gün
Bu sürelerin asgari olduğunu ve iş sözleşmesiyle artırılabileceğini ifade eden Gündüz, kullanılmayan yıllık izinlerin iş akdi devam ederken paraya çevrilemeyeceğini, ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış izinlerin ücret olarak talep edilebileceğini söyledi.
Yıllık izin süresinde işçinin maaşından herhangi bir kesinti yapılamayacağını da özellikle vurguladı.
Günlük Çalışma Süresi ve Ara Dinlenmeleri
Programda çalışma saatleri ve ara dinlenmeleri de detaylı şekilde ele alındı. Günlük 4 saate kadar çalışan işçilerin en az 15 dakika ara dinlenmesi hakkı bulunduğu, 4 saat ile 7,5 saat arasında çalışanların en az 30 dakika, 7,5 saati aşan çalışmalar için ise en az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi gerektiği ifade edildi.
Ara dinlenmelerinin bölünerek kullanılabileceği, ancak bu sürenin işçinin hakkı olduğu ve kullandırılmasının zorunlu olduğu belirtildi.
Ayrıca günlük çalışma süresinin en fazla 11 saat olabileceği hatırlatıldı.
Hafta Tatili: Kesintisiz 24 Saat Dinlenme Zorunluluğu
İş Kanunu’na göre haftada altı gün çalışan bir işçiye yedinci gün en az 24 saat kesintisiz dinlenme hakkı verilmesi gerektiği açıklandı. Hafta tatilinin mutlaka pazar günü olması şartı bulunmadığı, haftanın herhangi bir günü kullandırılabileceği ifade edildi.
Hafta tatilinde çalıştırılan işçiye ayrıca bir günlük ücret daha ödenmesi gerektiği vurgulandı. İşçinin hafta tatili ücretinden feragat etmesinin mümkün olmadığı belirtildi.
Programda, dinlenmenin hem işçi sağlığı hem de iş verimliliği açısından önemine dikkat çekildi.
Doğum İzni ve Süt İzni Hakları
Kadın çalışanların doğum izni hakları da programda ayrıntılı şekilde ele alındı. Doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık izin hakkı bulunduğu belirtildi.
Çoğul gebelik durumunda doğum öncesi izne 2 hafta daha eklendiği ifade edildi. Ayrıca çalışan annenin doğum sonrası 6 aya kadar günlük 1,5 saat süt izni hakkı olduğu açıklandı.
Süt izninin hangi saatlerde kullanılacağının işçi tarafından belirleneceği ve bu sürenin çalışılmış gibi sayılacağı vurgulandı.
İş Sözleşmesi Türleri: Belirli ve Belirsiz Süreli Ayrımı
Programda iş sözleşmesi türleri de ayrıntılı biçimde anlatıldı. Belirli süreli ve belirsiz süreli iş sözleşmeleri arasındaki farklara değinildi.
Belirli süreli sözleşmelerde işin süresinin baştan belirlendiği, belirsiz süreli sözleşmelerde ise böyle bir sürenin bulunmadığı ifade edildi.
Ayrıca deneme süreli sözleşmelerin en fazla 2 ay olduğu, toplu iş sözleşmesi ile bu sürenin 4 aya kadar çıkarılabileceği belirtildi. Deneme süresi içinde tarafların tazminatsız fesih hakkı bulunduğu açıklandı.
Kıdem ve İhbar Tazminatı: Şartlar ve Süreler
Kıdem tazminatı konusuna geniş yer verilen programda, en az bir yıl kıdemi bulunan işçinin haklı nedenle işten ayrılması veya emeklilik gibi özel durumlarda kıdem tazminatına hak kazanabileceği belirtildi.
İstifa eden işçinin kural olarak kıdem tazminatı alamayacağı, ancak askerlik, evlilik (kadın işçiler için bir yıl içinde) ve emeklilik gibi istisnai durumlarda bu hakkın doğabileceği ifade edildi.
İhbar süreleri ise kıdeme göre şu şekilde açıklandı:
6 aya kadar: 2 hafta
6 ay – 1,5 yıl arası: 4 hafta
1,5 – 3 yıl arası: 6 hafta
3 yıl üzeri: 8 hafta
Bu süreler boyunca işçiye günde en az 2 saat iş arama izni verilmesi gerektiği belirtildi.
İş Güvencesi ve İşe İade Davası
İş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmek için iş yerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeme sahip olması ve sözleşmenin belirsiz süreli olması gerektiği ifade edildi.
Haksız fesih durumunda işçinin işe iade davası açabileceği, dava öncesinde arabulucuya başvurmanın zorunlu olduğu belirtildi.
Dava sonucunda işçinin işe başlatılmaması halinde 4 ila 8 aylık iş güvencesi tazminatı ödenebileceği ve ayrıca en fazla 4 aylık boşta geçen süre ücretinin talep edilebileceği açıklandı.
Mobbing: Psikolojik Baskının Hukuki Boyutu
Programda mobbing konusu da ele alındı. İş yerinde sistematik baskı, dışlama, görev tanımı dışında çalıştırma ve eşitlik ilkesine aykırı uygulamaların mobbing kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi.
Bu tür durumlarda işçinin haklı fesih hakkı bulunduğu ve dava açabileceği ifade edildi. Mobbingin hem işçi hem de işveren açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.
İş Kazası ve İşverenin Sorumluluğu
İş kazalarında işverenin iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alma yükümlülüğü bulunduğu hatırlatıldı. Gerekli önlemlerin alınmaması durumunda işçinin tazminat talep edebileceği belirtildi.
İş güvenliği ekipmanlarının sağlanmasının zorunlu olduğu, kusur durumuna göre işverenin sorumluluğunun doğabileceği açıklandı.
Programdan Net Mesaj: Hak Bilmek Mağduriyeti Önler
Programın sonunda tarafların hak ve sorumluluklarını bilmesinin olası mağduriyetlerin önüne geçeceği vurgulandı. İş hukukunun hem işçiyi hem işvereni koruyan dengeli bir sistem olduğu ifade edilirken, uyuşmazlık durumunda yasal yolların açık olduğu hatırlatıldı.
“Adalet Terazisi” programı, iş hukukuna dair merak edilen birçok soruya net yanıtlar vererek yayınını tamamladı. Haftaya yeni bir konu ve konukla izleyici karşısına çıkacak olan program, hukuki bilinç oluşturmayı sürdürecek.
Bu haber kayserim.net’ten
Kaynak: Kayserim.net · Güncelleme: 12 Şubat 2026 Perşembe 17:13





