Yeni Dünya Düzeni Kurulurken Türkiye Nerede Duruyor?
Kayseri Radar ve Radyo Radar ortak canlı yayınında ekranlara gelen “Mali Gündem” programında bu hafta küresel ekonomi, altın ve gümüş piyasalarındaki yükseliş, ABD’nin borç yükü, yeni para sistemi tartışmaları ve Türkiye’nin ekonomik konumu kapsamlı şekilde ele alındı. Programın sunuculuğunu Mali Müşavir Fatih Yılmaz üstlenirken, stüdyo konuğu Prof. Dr. Deris Bostosun oldu.
Kayserim.net · kayserim.net
· Güncellendi:
Mali Gündem’de Küresel Ekonomi ve Türkiye’nin Yol Haritası Masaya Yatırıldı
Program boyunca dünya ekonomisinde yaşanan kırılmalar, doların değer kaybı, merkez bankalarının altın rezervleri, jeopolitik riskler ve Türkiye’nin önündeki fırsatlar detaylı biçimde değerlendirildi.
“Altın Yükselmiyor, Para Değer Kaybediyor”
Programın ilk bölümünde son dönemde altın ve gümüş fiyatlarındaki sert yükselişin arka planı ele alındı. Prof. Dr. Bostosun, yaşanan artışın yalnızca kıymetli madenlerin değer kazanması olarak okunamayacağını, asıl meselenin doların ve kağıt para sisteminin değer kaybı olduğunu vurguladı.
ABD’nin yaklaşık 38 trilyon doları aşan borç yüküne dikkat çeken Bostosun, ekonomik büyüme oranı ile borç artış oranı arasındaki dengesizliğin sürdürülemez olduğunu ifade etti. Bu durumun küresel yatırımcıları ve merkez bankalarını dolardan uzaklaştırarak altın ve diğer kıymetli metallere yönelttiğini belirtti.
Doların 1970’li yıllardan bu yana altın karşılığı olmadan basıldığını hatırlatan Bostosun, mevcut sistemin temelde karşılıksız para üretimine dayandığını söyledi. Petro-dolar sisteminin zayıflaması ve bazı ülkelerin bu sistemden uzaklaşmasıyla birlikte güvenli liman algısının da değiştiğini dile getirdi.
Merkez Bankaları Neden Altına Yöneliyor?
Programda merkez bankalarının son dönemde hızlanan altın alımları da gündeme geldi. Prof. Dr. Bostosun, geçmişte küresel kriz dönemlerinde merkez bankalarının dolar ve ABD tahvillerine yöneldiğini, ancak artık bu eğilimin tersine döndüğünü ifade etti.
Çin’in elindeki Amerikan tahvillerini ciddi ölçüde azaltarak rezervlerini altına çevirmesini örnek gösteren Bostosun, bu sürecin yeni bir para sistemine hazırlık olduğunu savundu.
Yeni küresel para sisteminin büyük olasılıkla yeniden kıymetli metallere dayalı bir yapıya evrileceğini belirten Bostosun, dijital para sistemleri gündeme gelse dahi bunun arkasında somut bir değer bulunması gerektiğini vurguladı.
Kağıt Sistem Eleştirisi: “Üç Kağıt Ekonomisi”
Programın dikkat çeken bölümlerinden biri de vadeli işlemler ve kağıt altın tartışması oldu. Prof. Dr. Bostosun, fiziki altın ile kağıt üzerinde işlem gören altın miktarı arasında ciddi bir dengesizlik bulunduğunu söyledi.
Bankalarda hesap üzerinden alınan altının çoğunlukla fiziki karşılığının bulunmadığını, bunun bir kontrat niteliği taşıdığını ifade eden Bostosun, küresel piyasalarda fiziki metal ile kağıt kontratlar arasında büyük farklar oluşabileceğini dile getirdi.
Gümüş piyasasında farklı ülkelerde eş zamanlı farklı fiyatların oluştuğunu örnek gösteren Bostosun, bunun piyasa dengesizliğine işaret ettiğini söyledi. Önümüzdeki dönemde fiziki altın ile kağıt altın fiyatları arasında belirgin ayrışmalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Jeopolitik Riskler ve Ortadoğu Denklemi
Programda küresel ekonomi kadar jeopolitik riskler de kapsamlı şekilde ele alındı. ABD’nin Ortadoğu politikası, İsrail’in güvenliği ve İran meselesi üzerinde duruldu.
Prof. Dr. Bostosun, İran’ın bölgesel dengeler açısından kritik bir konumda olduğunu belirtti. İran nüfusunun önemli bir bölümünün Türk kökenli olduğuna dikkat çekerek, olası bir bölgesel istikrarsızlığın Türkiye’ye hem göç hem güvenlik hem de enerji alanında ciddi etkileri olabileceğini ifade etti.
İran’da dış müdahaleyle rejim değişikliğinin kolay olmayacağını savunan Bostosun, bölgedeki gelişmelerin Türkiye açısından dikkatle izlenmesi gerektiğini söyledi.
“Yeni Dünya Düzeni Bölgesel Güçlerle Şekillenecek”
Programın en çarpıcı değerlendirmelerinden biri, yeni dünya düzenine ilişkin öngörüler oldu. Prof. Dr. Bostosun’a göre tek kutuplu dünya düzeni sona eriyor ve yerini bölgesel güçlerin etkin olduğu çok kutuplu bir yapıya bırakıyor.
Bu çerçevede Türkiye’nin bölgesel bir güç olarak önünün açık olduğunu ifade eden Bostosun, ABD’nin Ortadoğu’dan kademeli çekilişiyle birlikte Türkiye’nin etki alanının genişleyeceğini söyledi.
Türkiye’nin diplomatik ve askeri varlığının son yıllarda artış gösterdiğini vurgulayan Bostosun, bunun yeni küresel mimaride Türkiye’ye önemli bir rol kazandırabileceğini dile getirdi.
Ekonomik Pranga: Enflasyon, Faiz ve Borç Döngüsü
Programın ikinci bölümünde Türkiye ekonomisinin mevcut durumu ele alındı. Prof. Dr. Bostosun, Türkiye’nin yüksek enflasyon, yüksek faiz ve borçlanma sarmalından çıkması gerektiğini vurguladı.
2026 yılı bütçesinde öngörülen yüksek faiz ödemelerine dikkat çeken Bostosun, bu kaynakların üretime, istihdama ve sosyal desteklere aktarılması gerektiğini söyledi.
Yüksek faiz ortamında yeni yatırımların zorlaştığını, kredi faizleri ile politika faizi arasındaki kopukluğun reel sektörü olumsuz etkilediğini belirtti. Yeni yatırım iştahının zayıfladığını, işletmelerin temkinli davrandığını ifade etti.
Türkiye İçin Stratejik Hedef: Ekonomik Bağımsızlık
Prof. Dr. Bostosun, Türkiye’nin yeni dünya düzeninde güçlü bir aktör olabilmesi için ekonomik bağımsızlığını sağlaması gerektiğini vurguladı. Siyasi ve kültürel etkinliğin ekonomik güçle desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Gayri safi milli hasılanın mevcut seviyeden çok daha yukarı taşınmasının zorunlu olduğunu belirten Bostosun, aksi takdirde geniş etki alanının sağlam temellere oturamayacağını dile getirdi.
Terörle mücadele ve bölgesel istikrarın ekonomik güçle desteklenmesi gerektiğini söyleyen Bostosun, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve üretim kapasitesinin artırılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
“Türkiye’nin Önü Açık Ama Zaman Kaybına Tahammül Yok”
Programın sonunda Prof. Dr. Bostosun, Türkiye’nin tarihsel bir eşikte bulunduğunu belirterek hem küresel kırılmaların hem de bölgesel dönüşümlerin doğru okunması gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin önünün açık olduğunu ancak enflasyon-faiz-borç sarmalından çıkılmadan kalıcı ekonomik güç oluşturulamayacağını vurguladı. Yeni dünya düzenine uyum sağlamak için ekonomik reformların hızlandırılması gerektiğini ifade etti.
“Mali Gündem” programı, küresel ekonomideki dönüşüm sürecini ve Türkiye’nin bu süreçteki konumunu kapsamlı analizlerle ele alarak yayınını tamamladı. Haftaya farklı konu ve konuklarla mali gündemin nabzı tutulmaya devam edecek.
Bu haber kayserim.net’ten
Kaynak: Kayserim.net · Güncelleme: 12 Şubat 2026 Perşembe 17:17





