Mart Ayı Beyan Dönemi: Kira Geliri, Değer Artışı ve Ücret Gelirleri Masaya Yatırıldı
Mali Gündem’de vergi beyanı detayları ele alındı Kayseri Radar ve Radyo Radar ortak canlı yayınında her hafta mali konuların ele alındığı “Mali Gündem” programında bu hafta Mart ayı ile birlikte başlayan yıllık beyan dönemi kapsamlı şekilde değerlendirildi. Programın sunuculuğunu yapan mali müşavir Fatih Yılmaz’ın konuğu, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Ahmet Somuncu oldu.
Kayserim.net · kayserim.net
· Güncellendi:
Program boyunca özellikle kira gelirleri, değer artış kazançları, birden fazla işverenden elde edilen ücret gelirleri ve vergi beyannamesinde dikkat edilmesi gereken noktalar detaylı şekilde anlatıldı. Doç. Dr. Somuncu, vergi mevzuatının karmaşıklığına dikkat çekerek mükelleflerin beyan sürecinde dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.
Mart ayı vergi mükellefleri için kritik bir dönem
Programın başlangıcında Mart ayının vergi açısından önemine değinen Fatih Yılmaz, yıllık gelir vergisi beyannamelerinin bu dönemde verildiğini hatırlattı. Yılmaz, Mart ayının halk arasında “dert ayı” olarak anıldığını ifade ederken, bu dönemde kira gelirleri ve diğer kazançların doğru şekilde beyan edilmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Doç. Dr. Ahmet Somuncu ise Türkiye’de gelir vergisi sisteminin oldukça eski bir yapıya sahip olduğunu belirterek mevcut kanunun kökeninin 1950’li yıllara dayandığını hatırlattı. Somuncu, yıllar içinde yapılan değişikliklerle sistemin oldukça karmaşık hale geldiğini ifade ederek vergi sisteminde kapsamlı bir reform ihtiyacının bulunduğunu dile getirdi.
Gelir vergisi sistemi yedi farklı kazanç türüne dayanıyor
Programda gelir vergisi sisteminin temel yapısına da değinildi. Somuncu, gerçek kişilerin elde ettiği gelirlerin yedi farklı başlık altında değerlendirildiğini söyledi.
Bu gelir türleri şu şekilde sıralandı:
Ticari kazançlar
Zirai kazançlar
Serbest meslek kazançları
Ücret gelirleri
Gayrimenkul sermaye iratları (kira gelirleri)
Menkul sermaye iratları (faiz, temettü vb.)
Diğer kazanç ve iratlar (değer artış kazançları gibi)
Somuncu, özellikle kira gelirleri ve gayrimenkul satışlarından elde edilen kazançların son yıllarda maliyenin radarında daha fazla yer aldığını belirtti.
Kira geliri elde edenler kimler beyanname vermek zorunda?
Programda en çok merak edilen konuların başında kira gelirlerinin nasıl beyan edileceği geldi. Doç. Dr. Ahmet Somuncu, konut kiralarında belirli bir istisna tutarı bulunduğunu ve bu tutarın aşılması durumunda beyanname verilmesi gerektiğini ifade etti.
2025 yılı için konut kira gelirlerinde 47 bin lira istisna uygulanıyor. Buna göre yıllık kira geliri bu tutarı bir lira dahi aşsa mükellefin beyanname vermesi gerekiyor.
Somuncu, önemli bir noktaya da dikkat çekti:
Eğer mükellef beyanname vermezse istisna hakkından da yararlanamıyor. Bu nedenle sınırı geçen herkesin beyanname vermesi gerektiği özellikle vurgulandı.
Kiracının ödeme yapmaması durumunda vergi doğmuyor
Kira gelirlerinde “tahsil esası”nın geçerli olduğunu belirten Somuncu, kiracının kirayı ödemediği durumlarda vergi doğmadığını ifade etti.
Bu durumda mülk sahibi kira gelirini tahsil etmemiş sayıldığı için beyanname vermek zorunda kalmıyor. Ancak geçmiş yıllarda kira geliri beyan edilmişse vergi dairesinin mükellefe beyana çağrı yazısı gönderebileceği ve bu durumda kiracının ödeme yapmadığının belgelenmesi gerektiği belirtildi.
Kira ödemeleri mutlaka banka üzerinden yapılmalı
Programda kira ödemeleriyle ilgili önemli bir uyarı da yapıldı. Yeni düzenlemeler kapsamında kira ödemelerinin mutlaka banka veya PTT aracılığıyla yapılması gerekiyor.
Elden yapılan kira ödemelerinde kira tutarının yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası uygulanabiliyor. Bu nedenle kira ödemelerinin banka transferi veya EFT yoluyla yapılmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi.
Bedelsiz kullanılan evlerde emsal kira bedeli uygulanabiliyor
Somuncu, kira alınmadan kullanılan gayrimenkullerle ilgili de önemli bilgiler verdi. Eğer bir ev ücretsiz olarak başkalarına tahsis edilirse bazı durumlarda “emsal kira bedeli” uygulanabiliyor.
Ancak kanun bazı istisnalar getiriyor. Buna göre şu kişiler için emsal kira uygulanmıyor:
Anne ve baba
Çocuklar
Torunlar
Kardeşler
Buna karşılık kayınvalide, kayınpeder veya akrabalar için ücretsiz kullanım söz konusuysa emsal kira uygulaması devreye girebiliyor.
Birden fazla konut varsa istisna avantajı oluşabiliyor
Programda mülk sahipleri için önemli bir vergi avantajı da anlatıldı. Eğer bir konut karı koca adına ortak tapuluysa her iki kişi de ayrı ayrı istisnadan yararlanabiliyor.
Bu durumda 47 bin liralık istisna iki kişi için toplam 94 bin liraya kadar çıkabiliyor. Aynı durum miras yoluyla paylaşılan gayrimenkuller için de geçerli olabiliyor.
Gayrimenkul satışlarında 5 yıl kuralı
Programın önemli başlıklarından biri de değer artış kazancı oldu. Somuncu, gayrimenkul satışlarında 5 yıllık sürenin büyük önem taşıdığını belirtti.
Bir konut satın alındıktan sonra 5 yıl içinde satılırsa elde edilen kazanç değer artış kazancı olarak vergilendiriliyor.
Ancak 5 yıl geçtikten sonra yapılan satışlarda vergi uygulanmıyor.
Somuncu, satıştan elde edilen kazancın hesaplanırken enflasyon farkının da dikkate alındığını ve maliyet bedelinin buna göre artırıldığını belirtti.
Ücret gelirlerinde beyan sınırları
Programda ücret gelirleriyle ilgili sınırlar da açıklandı. Buna göre tek işverenden elde edilen brüt ücret geliri 4 milyon 300 bin lirayı aşarsa yıllık beyanname verilmesi gerekiyor.
Birden fazla işverenden gelir elde edenlerde ise ikinci işverenden alınan ücretlerin toplamı 330 bin lirayı aşarsa yine beyanname verilmesi gerekiyor.
Bu durumda tüm ücret gelirlerinin birlikte beyan edilmesi gerektiği ifade edildi.
Eğitim ve sağlık harcamaları vergiden düşülebiliyor
Somuncu, beyannamede en çok ihmal edilen konulardan birinin eğitim ve sağlık harcamaları olduğunu söyledi.
Mükellefler yıl içinde yaptıkları eğitim ve sağlık harcamalarını gelirlerinin yüzde 10’unu aşmamak kaydıyla vergiden indirebiliyor.
Buna şu harcamalar dahil olabiliyor:
Okul ücretleri
Servis ücretleri
Kitap ve kırtasiye giderleri
Hastane ve tedavi giderleri
Muayene ve tahlil ücretleri
Ancak bu harcamaların mutlaka fatura veya belge ile kanıtlanması gerekiyor.
Bağış ve yardımlar da vergi matrahından düşülebiliyor
Programda bağış ve yardımların vergi avantajı da ele alındı. Kızılay ve Yeşilay gibi bazı kurumlara yapılan bağışların tamamı vergiden düşülebiliyor.
Kamu yararına çalışan dernek ve vakıflara yapılan bağışlar ise gelirin belirli bir oranına kadar indirilebiliyor.
Ancak her derneğe yapılan bağışın vergiden düşülemeyeceği özellikle vurgulandı.
Hazır beyan sistemi işlemleri kolaylaştırıyor
Programda ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı’nın geliştirdiği “Hazır Beyan Sistemi”nin işlemleri önemli ölçüde kolaylaştırdığı ifade edildi.
Mükellefler e-Devlet üzerinden sisteme girerek kira gelirleri, ücret gelirleri ve diğer kazançlarını kolaylıkla beyan edebiliyor.
Somuncu, sistemin birçok veriyi otomatik olarak gördüğünü ve yanlış beyan yapılması halinde uyarı verdiğini belirtti.
Beyanname için son tarih Mart ayının sonu
Programın sonunda Mart ayı boyunca verilecek gelir vergisi beyannameleri için son tarihin ay sonu olduğu hatırlatıldı.
Mükelleflerin beyannamelerini:
Dijital Vergi Dairesi üzerinden
Vergi dairelerinden
189 vergi danışma hattından destek alarak
kolaylıkla verebileceği ifade edildi.
Fatih Yılmaz programın sonunda tüm mali müşavirlerin Muhasebe Haftası’nı kutlayarak, vergi sisteminde daha sade ve anlaşılır düzenlemeler yapılmasının meslek açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Program, mükelleflerin beyan süreçlerini doğru yönetmelerinin hem cezai yaptırımlardan kaçınmaları hem de vergi avantajlarından yararlanabilmeleri açısından kritik olduğunun vurgulanmasıyla sona erdi.
Bu haber kayserim.net’ten
Kaynak: Kayserim.net · Güncelleme: 6 Mart 2026 Cuma 12:02





