Şantiyede Kadın İmzası

Programın konukları, İnşaat Mühendisleri Odası Genç Yönetim Kurulu üyeleri olan üç kadın isimdi. Hatice Taylan, Emine Can Akbulut ve Dilara Bekdemir, hem kendi mesleki yolculuklarını anlattı hem de kadınların inşaat mühendisliğinde nasıl bir mücadele verdiğini çarpıcı örneklerle ortaya koydu.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü vesilesiyle hazırlanan yayında, kadın olmanın ve inşaat mühendisi olmanın aynı anda nasıl bir sorumluluk taşıdığı, üniversite sıralarından şantiye sahasına kadar hangi önyargılarla karşılaşıldığı ve buna rağmen kadın mühendislerin nasıl kararlı biçimde yollarına devam ettiği tüm yönleriyle ele alındı. Program, yalnızca kadın mühendislerin yaşadığı güçlükleri anlatmakla kalmadı; aynı zamanda bu mesleğe adım atmak isteyen genç kadınlara umut veren bir tablo da sundu.

Programın konukları üç farklı kariyer hikâyesiyle aynı masada buluştu

Yayının açılışında ilk olarak konukların mesleki geçmişleri ve eğitim süreçleri dinleyiciyle paylaşıldı. Konuklardan Hatice Taylan, Kayseri doğumlu olduğunu, şu anda Erciyes Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi olarak eğitimini sürdürdüğünü anlattı. Üniversite hayatına Bursa Uludağ Üniversitesi’nde başladığını belirten Taylan, daha sonra Erciyes Üniversitesi’ne yatay geçiş yaptığını ifade etti.

Emine Can Akbulut ise dokuz yıldır aktif olarak inşaat mühendisliği yaptığını söyledi. Meslek hayatının ilk üç yılında bir firmada çalıştığını belirten Akbulut, daha sonra kendi yapı denetim firmasını kurduğunu ve Emine Can Yapı Denetim adıyla hem ofiste hem sahada aktif biçimde görev yaptığını dile getirdi.

Dilara Bekdemir de 2016 yılında Niğde Üniversitesi’nden mezun olduğunu, meslek hayatına restorasyon alanında şantiye şefi olarak başladığını, ardından yol ve ulaştırma alanına yöneldiğini anlattı. Bekdemir, 2017 yılından bu yana karayolları bünyesinde müşavir firmada şantiye saha mühendisi olarak görev yaptığını söyledi.

Bu üç farklı hikâye, kadın mühendisliğinin yalnızca tek bir alanda değil; öğrenci temsilciliğinden yapı denetime, restorasyondan karayolları şantiyelerine kadar geniş bir alanda varlık gösterdiğini de ortaya koydu.

“Kadın ne işi var şantiyede” anlayışıyla mücadele üniversite tercihinde başlıyor

Programın en dikkat çekici bölümlerinden biri, kadınların inşaat mühendisliğini tercih ettikleri andan itibaren maruz kaldıkları önyargıların anlatıldığı kısımdı. Hatice Taylan, henüz öğrencilik aşamasında bile bu yaklaşımın çok açık şekilde hissedildiğini söyledi.

Kadınların inşaat mühendisliği bölümünü yazarken dahi “yapamazsın”, “kadının ne işi var şantiyede” gibi sözlerle karşılaştığını anlatan Taylan, bunun sadece mesleğe başladıktan sonra değil, daha tercih aşamasında başlayan bir mücadele olduğunu vurguladı. Staj dönemlerinde bile kendilerini görünce şaşıran bir anlayışla karşılaştıklarını söyleyen Taylan, bu durumun kadın öğrenciler için ayrıca bir psikolojik baskı oluşturduğunu dile getirdi.

Hatice Taylan’ın ifadeleri, meslek hayatına henüz adım atmadan önce kadınların kendilerini ispat etme zorunluluğuyla yüz yüze bırakıldığını açık biçimde gösterdi. Buna rağmen pes etmediklerini belirten Taylan, erkek öğrencilerle aynı eğitimi aldıkları halde neden yapamayacaklarına dair hiçbir makul gerekçe olmadığını söyledi.

“Yapamazsın” sözü kadın mühendislerin sırtına ekstra sorumluluk yüklüyor

Hatice Taylan konuşmasında, kadın mühendis adaylarının yalnızca derslerin ya da teorik eğitimin zorluğuyla değil, bir de toplumun onlara biçtiği “başaramazsın” yargısıyla mücadele etmek zorunda kaldığını anlattı. Ona göre bu söz, kadınlar için yalnızca bir cümle değil; aynı zamanda taşınması gereken ekstra bir yük anlamına geliyor.

Taylan, kadın öğrencilerin bu düşünceyi tersine çevirmek için sürekli kendilerini kanıtlama çabası içine girdiğini ve bunun da onları daha güçlü kıldığını ifade etti. Bu yönüyle yayın, kadın mühendislerin yalnızca teknik bilgiyle değil, aynı zamanda sosyal önyargılara karşı direnç geliştirerek mesleklerini yürüttüğünü de gözler önüne serdi.

Öğrencilikten temsilciliğe: Genç kadın mühendisler artık daha görünür

Hatice Taylan’ın verdiği bilgiler arasında dikkat çeken bir başka başlık da öğrencilik döneminde aktif sorumluluk üstlenmesi oldu. Taylan, Erciyes Üniversitesi İnşaat Kulübü Başkanlığı görevini yürüttüğünü, aynı zamanda da İnşaat Mühendisleri Odası’nın öğrenci temsilcisi olduğunu belirtti.

Bu durum, kadınların artık yalnızca bölümde eğitim alan öğrenciler değil; aynı zamanda mesleki örgütlenmede söz söyleyen, kulüp yöneten, temsil sorumluluğu üstlenen isimler olarak öne çıktığını da gösterdi. Taylan, özellikle bu bölümü okumak isteyen ancak kadın olduğu için çekinen gençlere seslenerek, kendilerine güvendikleri takdirde her şeyi başarabileceklerini söyledi.

Emine Can Akbulut: “Kadın olmak ve mühendis olmak birbirini tamamlayan aynı kimlik”

Programda mesleğin saha ve uygulama tarafını temsil eden isimlerden biri olan Emine Can Akbulut, kadın olmakla mühendis olmanın birbirinden ayrı değil, birbirini tamamlayan iki kimlik olduğunu söyledi. Kadınların detaycılık, özveri ve disiplin konusunda güçlü bir yapıya sahip olduğuna inandığını belirten Akbulut, bu özelliklerin inşaat mühendisliği gibi dikkat isteyen bir alanda büyük avantaj sağladığını ifade etti.

Akbulut’un bu değerlendirmesi, kadın mühendislerin sadece varlık göstermeye çalışan bir grup değil, aynı zamanda mesleğe nitelik ve kalite katan bir unsur olarak görülmesi gerektiğini ortaya koydu. Ona göre kadın mühendislikte sadece bulunmakla kalmıyor, aynı zamanda sorumluluk duygusuyla süreci daha sağlıklı yöneten bir rol üstleniyor.

Kendi firmasını kurdu, sahada ve ofiste aktif rol aldı

Emine Can Akbulut’un anlattıkları, kadın mühendislerin yalnızca çalışan olarak değil, işveren ve yönetici olarak da sektörde yer alabildiğini gösterdi. Kendi yapı denetim firmasını kuran Akbulut, sektörde ilk etapta ciddi önyargılarla karşılaştığını, kadın girişimci olarak yeterince ciddiye alınmadığını söyledi.

Firmanın adında kadın ismini gören birçok kişinin başlangıçta tereddüt yaşadığını ifade eden Akbulut, zamanla sergilenen disiplin, sorumluluk ve iş takibi sayesinde bu önyargıların kırıldığını anlattı. Başlangıçta güvenip gelmeyen pek çok kişinin, çalışma düzenini ve iş disiplinini gördükten sonra firmayı tercih etmeye başladığını belirtti.

Bu anlatım, kadınların sektörde başarı gösterebilmek için çoğu zaman erkek meslektaşlarına göre daha fazla görünür performans sergilemek zorunda kaldığını da ortaya koydu.

Dilara Bekdemir’in hikâyesi: Aileden gelen “yapma” baskısına rağmen şantiyede kaldı

Dilara Bekdemir’in anlattıkları ise inşaat mühendisliğini seçen kadınların bazen en büyük direnci yakın çevrelerinden gördüğünü gösterdi. 2010 yılında üniversiteye başladığında ailesinden ciddi tepki aldığını anlatan Bekdemir, “nasıl yaparsın”, “yapma”, “bir yıl daha hazırlan” gibi sözlerle karşılaştığını söyledi.

İnşaat mühendisliği gibi zorlu ve sahaya dayalı bir mesleği seçmesinin çevresinde şaşkınlık oluşturduğunu belirten Bekdemir, buna rağmen bu alandan vazgeçmediğini ifade etti. Meslek seçiminde cinsiyetçi bakışa karşı olduğunu vurgulayan Bekdemir, bir işi hakkıyla ve severek yapan kişinin cinsiyetinin değil, emeğinin belirleyici olması gerektiğini söyledi.

“Mesleğimi sevdiğim için şantiyedeki zorluklar gözüme görünmüyor”

Karayollarında saha mühendisi olarak çalışan Dilara Bekdemir, uzun yıllardır şantiyede görev yaptığını ve kendi kurumunda şantiyede çalışan tek kadın inşaat mühendisi olduğunu söyledi. Buna rağmen mesleğini severek yaptığı için yaşadığı zorlukların gözünde büyümediğini dile getirdi.

Bekdemir’in bu sözleri, inşaat mühendisliğinde kadınların karşılaştığı sorunların yalnızca dış engellerden ibaret olmadığını, mesleğe duyulan aidiyet ve istek sayesinde birçok zorluğun aşılabildiğini de gösterdi. Şantiye koşullarının zor olduğunu kabul eden Bekdemir, ancak işini sevdiği için bu zorlukları mücadelenin doğal bir parçası olarak gördüğünü anlattı.

Kadın mühendislerin en büyük sınavı: Şef olarak kabul görmek

Programda çok önemli bir başka başlık da kadın mühendislerin sahada otorite kurma süreci oldu. Özellikle şantiyede aktif görev almak isteyen kadın mühendislerin, ilk etapta erkek çalışanlar tarafından “şef” ya da “yetkili” olarak görülmediği ifade edildi.

Dilara Bekdemir, bu durumun kadın mühendisler için ciddi bir sınav olduğunu, ancak çalışma düzeni, iş disiplini, adaletli yaklaşım ve teknik yeterlilik ortaya konulduğunda bu bakışın değiştiğini söyledi. İnsanların zaman içinde kimin işine hâkim, kimin adil ve çözüm odaklı çalıştığını fark ettiğini belirten Bekdemir, bu fark edildiği anda kadın mühendislerin de sahada baş tacı edildiğini anlattı.

Bu değerlendirme , kadınların sektörde kabul görmek için yalnızca var olmalarının yetmediğini, kendilerini sürekli olarak performansla kanıtlamak zorunda kaldığını da bir kez daha ortaya koydu.

“Kadın ofiste otursun, proje çizsin” anlayışı hâlâ aşılamadı

Yayında kadın mühendislerin karşılaştığı kalıplaşmış bakış açılarından biri de açıkça ifade edildi. Bekdemir, sektörde hâlâ “kadın şantiyede çalışamaz, ofiste oturmalı, proje çizmeli” anlayışının var olduğunu söyledi.

Bu görüşe katılmadığını açık biçimde dile getiren Bekdemir, herkesin sevdiği işi yapabileceğini ve kadınların da şantiyede başarılı olabileceğini vurguladı. Bu sözler, sektörde kadınlara biçilen alanın hâlâ daraltılmak istendiğini, ancak yeni kuşak kadın mühendislerin bu sınırları kabul etmediğini gösterdi.

Kadın çalışanlarla yola devam etme kararı bir tercih değil, bir duruş

Emine Can Akbulut’un konuşmasında dikkat çeken bir diğer başlık ise kadın çalışanlarla çalışma tercihini özellikle vurgulaması oldu. Geçmişte yaşadığı olumsuz deneyimler nedeniyle kadınlara güç vermek adına daha fazla kadın çalışanla yola devam ettiğini söyleyen Akbulut, kadınların sorumluluk alma ve disiplin konusunda güçlü bir çizgi ortaya koyduğunu ifade etti.

Bu yaklaşım, kadın dayanışmasının sektörde yalnızca söylem düzeyinde değil, çalışma hayatında somut tercihlere dönüştüğünü de gösterdi. Kadın mühendislerin birbirlerinin önünü açmasının, sektörde görünürlüklerini ve gücünü artırdığı mesajı yayının en belirgin alt metinlerinden biri oldu.

Genç kadın mühendislere ortak çağrı: Güçlü olun, pes etmeyin

Programın son bölümünde konuklardan, mesleğe yeni başlayacak ya da inşaat mühendisliğini tercih etmeyi düşünen gençlere mesaj vermeleri istendi. Verilen mesajların ortak noktası, özgüven ve kararlılık oldu.

Emine Can Akbulut, gençlere güçlü olmalarını ve “yapamazsın” sözüne inanmamalarını tavsiye etti. Bu mesleğin kadınlar için de yapılabilir olduğunu, yeter ki istek ve disiplin olsun anlayışını net bir şekilde ortaya koydu.

Dilara Bekdemir de benzer şekilde, şantiyede kadın mühendislerin çok sayıda zorlukla karşılaşacağını ancak işlerini hakkıyla yaptıklarında zamanla kabul göreceklerini söyledi. Bekdemir’e göre adaletli, detaycı ve disiplinli bir çalışma tarzı, kadın mühendislerin en güçlü referansı haline geliyor.

Hatice Taylan ise henüz öğrencilik aşamasında olan gençler için çok somut tavsiyelerde bulundu. Sadece teorik eğitimle yetinilmemesi gerektiğini, kulüplere katılmanın, genç İMO gibi yapılarda yer almanın, seminerlere ve teknik gezilere gitmenin büyük katkı sağlayacağını söyledi. Aynı sorunları yaşayan yaşıtlarla bir araya gelmenin de genç kadınların cesaretini artıracağını vurguladı.

İnşaat Mühendisleri Odası ve Genç İMO’nun faaliyetleri gençlere alan açıyor

Programda yalnızca bireysel mücadeleler değil, mesleki örgütlenmenin katkısı da konuşuldu. Hatice Taylan, İnşaat Mühendisleri Odası’nın öğrencilere ve genç mühendislere yönelik seminerler, eğitimler, teknik geziler ve çeşitli etkinlikler düzenlediğini anlattı. Bu yapıların, öğrencilerin yalnızca okulda aldıkları teorik eğitimi değil, aynı zamanda mesleki çevrelerini ve bakış açılarını geliştirmelerine katkı sunduğunu ifade etti.

Emine Can Akbulut da Genç İMO’nun özellikle genç meslektaşları bir araya getiren, mesleki dayanışmayı güçlendiren ve güçlü bir network ortamı oluşturan değerli bir platform olduğunu söyledi. Oda içerisinde kadın komisyonunun da aktif olarak çalıştığını belirten Akbulut, kadın mühendislerin burada daha fazla bir araya gelerek hem dayanışma sağladığını hem de mesleki görünürlüklerini artırdığını ifade etti.

Kadın komisyonları sadece temsil değil, güç birliği anlamına geliyor

Yayında kadın komisyonlarının önemi de ayrıca vurgulandı. Emine Can Akbulut, bu komisyonların kadın mühendisleri aynı masa etrafında buluşturduğunu, meslekî deneyim paylaşımını artırdığını ve kadınların birbirine güç verdiği bir alan oluşturduğunu anlattı.

Özellikle özel günlerde ve kadınlara yönelik etkinliklerde bir araya geldiklerini belirten Akbulut, bu tür buluşmaların kadınların kendilerini yalnız hissetmemesi açısından da önemli olduğunu söyledi. Programda “Güçlü kadınlar güçlü yarınları inşa eder” sözü de bu çerçevede öne çıkan en güçlü mesajlardan biri oldu.

İnşaat mühendisliğinde kadın varlığı artık istisna değil, ihtiyaç olarak görülmeli

Yayının genelinde ortaya çıkan ortak tablo, kadınların inşaat mühendisliğinde yalnızca yer almak için mücadele etmediği; aynı zamanda mesleğin niteliğine katkı sunduğu yönünde oldu. Detaycılık, disiplin, özveri, adalet duygusu ve çözüm odaklı yaklaşım gibi başlıklar, kadın mühendisliğin sektöre kattığı temel güçler olarak öne çıktı.

Bu yönüyle yayın, “kadın mühendis olur mu” sorusunu geride bırakıp “kadın mühendisliğin sektöre ne kattığını daha fazla nasıl görünür hale getiririz” sorusuna yönelmiş oldu.

Yapı Gündemi’nden güçlü bir final: “Kadın her yerde olmalı”

Programın sonunda sunucu Tuğba Bozkuş, konuklarına teşekkür ederken onların yeni mezun mühendis adayları ve mesleğe yeni adım atacak gençler için önemli birer örnek olduğunu vurguladı. Yayının genel havası, inşaat mühendisliğinde kadınların artık geri planda değil, merkezde yer almak istediğini ve bunun için gerekli donanım ile iradeye sahip olduğunu gösterdi.

Konukların sözleri arasında en çok öne çıkan ortak vurgu ise şu oldu: Kadın her yerde olmalı. Şantiyede de olmalı, ofiste de olmalı, denetimde de olmalı, yönetimde de olmalı.

Yapı Gündemi’nin bu özel yayını, kadın mühendislerin yalnızca mesleki başarılarını değil; aynı zamanda önyargılarla çevrili bir alanda nasıl kararlılıkla ayakta kaldıklarını da ortaya koyan dikkat çekici bir kayıt olarak öne çıktı.