Çene Cerrahisinde Merak Edilenler Anlatıldı

Programda çene cerrahisinin kapsamı, diş hekimi korkusu, diş eksikliğinin uzun vadeli sonuçları, implant tedavileri, kemik tozu uygulamaları, sinüs lift operasyonu, 20’lik dişler, çene kistleri, sistemik hastalıklarda cerrahi hazırlık, kan sulandırıcı ilaç kullanımı, dijital planlama ve cerrahi sonrası iyileşme süreci hakkında önemli bilgiler verildi.

Sağlıklı Gülüşler’de Bu Hafta Çene Cerrahisi Konuşuldu

91.8 Radyo Radar dinleyicileri ve sosyal medya izleyicileriyle buluşan “Sağlıklı Gülüşler” programında bu hafta, ağız ve diş sağlığının en önemli alanlarından biri olan çene cerrahisi gündeme taşındı. Programın sunucusu Serpil Duman Çalışkan, çene cerrahisinin yalnızca diş çekimiyle sınırlı olmadığını, ağız, diş ve çene sağlığı açısından hayati önem taşıyan birçok işlemi kapsadığını belirterek konuya giriş yaptı.

Programa konuk olan Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Mehmet Safa Özyalçın, hem kendi mesleki yolculuğunu hem de çene cerrahisinin hastalar açısından ne anlama geldiğini anlattı. Özyalçın, Diş Hekimliği Fakültesi eğitimini Erciyes Üniversitesi’nde tamamladığını, ardından Ordu Üniversitesi’nde yaklaşık 5 yıl süren uzmanlık eğitimi aldığını ifade etti. Kayseri’ye eşiyle birlikte döndüğünü belirten Özyalçın, yaklaşık iki yıldır kentte hastalarına hizmet verdiğini söyledi.

Aslen Kayserili ve Develili olduğunu da belirten Özyalçın, memleketinde sağlık hizmeti vermekten mutluluk duyduğunu dile getirdi. Programda özellikle çene cerrahisinin hastalar tarafından merak edilen yönleri üzerinde duruldu.

Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Neleri Kapsıyor?

Mehmet Safa Özyalçın, ağız, diş ve çene cerrahisinin oldukça geniş bir alanı kapsadığını söyledi. Çene cerrahisinin yalnızca dişlerle ilgili bir bölüm olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Özyalçın, alt ve üst çenenin baş bölgesinin önemli bir kısmını oluşturduğunu belirtti.

Çene cerrahisinin; diş çekimleri, gömülü diş operasyonları, implant uygulamaları, çene içi kistler, diş kaynaklı patolojiler, çene kemiği eksiklikleri, çiğneme kasları ve çene eklemi problemleri gibi birçok alanı içine aldığını ifade etti.

Özyalçın’a göre ağız, diş ve çene cerrahisi, diş hekimliğinin cerrahi işlemlerden sorumlu alanı olarak tanımlanabilir. Ancak bu alan, sadece basit cerrahi müdahalelerden ibaret değildir. Gömülü 20’lik dişlerin alınması, ileri kemik kayıplarında greftleme işlemleri, implant planlamaları ve çene patolojilerinin tedavisi gibi özel uzmanlık gerektiren işlemler de bu branşın kapsamındadır.

Diş Hekimliği ile Çene Cerrahisi Arasındaki Fark

Programda diş hekimliği ile çene cerrahisinin hangi noktalarda ayrıldığı da ele alındı. Özyalçın, diş hekimlerinin genel anlamda birçok işlemi yapma yetkisine sahip olduğunu ancak çene cerrahisi uzmanlarının belirli cerrahi işlemler üzerine uzun süreli uzmanlık eğitimi aldığını söyledi.

Özellikle gömülü 20’lik diş çekimleri, implant uygulamaları, kemik eksikliklerinin giderilmesi ve ileri cerrahi gerektiren işlemlerde çene cerrahisi uzmanlarının daha ayrıntılı teknik bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu ifade etti.

Bu nedenle bazı hastaların doğrudan ya da diş hekimleri tarafından yönlendirilerek çene cerrahisi uzmanlarına başvurduğu belirtildi. Özyalçın, özellikle komplikasyon riski bulunan çekimlerde uzman yaklaşımının büyük önem taşıdığını söyledi.

Hangi Durumlarda Çene Cerrahisine Başvurulmalı?

Mehmet Safa Özyalçın, çene cerrahisine başvuruların çoğunlukla diğer diş hekimlerinin yönlendirmesiyle gerçekleştiğini ifade etti. Gömülü 20’lik dişler, sinüse yakın dişler, alt çenedeki sinire yakın dişler ve komplikasyon riski bulunan çekimler bu yönlendirmelerin başında geliyor.

Özyalçın, bazı diş çekimlerinde burunla ilişkili sinüs boşluğunun açılabileceğini, alt çenede ise mandibüler sinire yakınlık nedeniyle çekim sonrasında uyuşukluk gelişebileceğini belirtti. Bu tür risklerin doğru yönetilmesi için çene cerrahisi uzmanının deneyiminin önemli olduğunu vurguladı.

Normal bir diş çekiminin bile çene cerrahisi uzmanı tarafından daha hassas şekilde yapılabileceğini belirten Özyalçın, cerrahi bakış açısının uzun vadeli iyileşme ve sonraki tedavi planı açısından önemli olduğunu söyledi.

Diş Hekimi Korkusu Nasıl Aşılabilir?

Programda hastaların en çok çekindiği konulardan biri olan diş hekimi korkusu da ayrıntılı biçimde konuşuldu. Mehmet Safa Özyalçın, dental fobinin toplumda sık görüldüğünü belirterek, bu korkunun aşılmasında hekime duyulan güvenin temel unsur olduğunu söyledi.

Özyalçın’a göre hastanın korkusunun kaynağını anlamak tedavinin ilk adımıdır. Bu nedenle hastayla konuşmak, hastanın daha önce yaşadığı olumsuz tecrübeleri öğrenmek ve korkusunu ciddiye almak gerekir.

Çok yoğun korku yaşayan hastalarda sedasyon ya da genel anestezi gibi yöntemlerin uygulanabileceğini belirten Özyalçın, buna rağmen mümkün olan durumlarda hastanın korkusunu genel anesteziye gerek kalmadan aşmasını daha faydalı bulduğunu ifade etti.

Özyalçın, koltuğa oturmaktan bile çekinen hastaların, güven ilişkisi kurulduktan sonra gömülü diş çekimi gibi işlemleri başarıyla yaptırabildiğini ve sonrasında ikinci işlem için yeniden aynı hekime başvurabildiğini söyledi. Bunun hem hasta hem hekim açısından önemli bir güven göstergesi olduğunu belirtti.

Diş Eksikliği Sadece Estetik Bir Sorun Değil

Programda diş eksikliğinin yalnızca estetik bir problem olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı. Mehmet Safa Özyalçın, hastaların çoğu zaman diş eksikliğini görünüş açısından önemsediklerini ancak asıl önemli konulardan birinin fonksiyon olduğunu söyledi.

Özyalçın, özellikle arka bölgede kaybedilen bir azı dişinin dışarıdan görünmediği için hastalar tarafından ihmal edilebildiğini belirtti. Ancak bu ihmalin uzun vadede tek taraflı çiğnemeye, çene eklemi problemlerine, ağrıya, eklemden ses gelmesine ve ağız açmada zorluklara yol açabileceğini ifade etti.

Bir diş çekildiğinde oluşan boşluğun uzun süre bırakılmaması gerektiğini vurgulayan Özyalçın, çekim sonrası bölgenin takip edilmesi, kemik kaybı oluşmadan tedavi planının yapılması ve mümkünse implant ya da köprü gibi seçeneklerle fonksiyonun yeniden sağlanması gerektiğini anlattı.

Boş Kalan Kemik Zamanla Hacim Kaybediyor

Diş çekimi sonrası boş kalan bölgedeki kemiğin zamanla hacim kaybedebileceği de programda üzerinde durulan önemli başlıklardan biri oldu. Özyalçın, kemik dokusunun kullanılmadığında adeta görevini kaybettiğini ve zamanla incelip zayıfladığını söyledi.

Bu nedenle çekim yapılan bölgenin boş bırakılmaması gerektiğini belirten Özyalçın, bazı durumlarda çekim anında kemik tozu ve kolajen bariyerlerle bölgenin korunmasının ileride implant yapılabilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Bu yaklaşımın yalnızca estetik değil, çiğneme fonksiyonu ve çene sağlığı açısından da büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Kolajen Diş Tedavilerinde Nasıl Kullanılıyor?

Programda son yıllarda sık duyulan kolajen konusu da ele alındı. Sunucu Serpil Duman Çalışkan’ın kolajenin diş sağlığındaki yerini sorması üzerine Mehmet Safa Özyalçın, diş hekimliğinde kullanılan kolajen materyallerin estetik amaçlı kullanılan kolajenlerden farklı olduğunu belirtti.

Özyalçın, diş çekimi sonrasında kemik tozu uygulanan bölgelerde kolajenin bir bariyer gibi kullanıldığını söyledi. Kemik tozlarının bölgede sabit kalması için üzerinin kolajen materyalle örtüldüğünü, ardından dikişlerle bölgenin kapatıldığını anlattı.

Bu uygulamanın, kemiğin istenilen formda oluşmasına yardımcı olduğunu ifade eden Özyalçın, kolajenin burada bir iskelet ve koruyucu bariyer işlevi gördüğünü söyledi.

Ayrıca bazı hastalarda kemik iyileşmesini desteklemek amacıyla D vitamini, kalsiyum ve kolajen takviyelerinin de önerilebildiğini belirtti. Özellikle Kayseri gibi kış mevsiminin uzun sürdüğü bölgelerde D vitamini eksikliğinin iyileşme sürecini etkileyebileceğine dikkat çekti.

Kemik Tozu Nedir?

Programın en çok merak edilen başlıklarından biri de kemik tozu uygulamaları oldu. Mehmet Safa Özyalçın, kemik tozunun tıpta “kemik grefti” olarak adlandırıldığını ve kemik eksikliği olan bölgelerde yeniden kemik oluşumunu desteklemek amacıyla kullanıldığını söyledi.

Kemik tozunun hayvan kaynaklı, insan kaynaklı veya farklı kaynaklardan elde edilebilen materyaller olabileceğini belirten Özyalçın, bu materyallerin incelmiş ya da erimiş kemik bölgelerine yerleştirildiğini anlattı.

Kemik tozunun doğrudan bir dolgu ya da alçı gibi düşünülmemesi gerektiğini belirten Özyalçın, burada biyolojik bir sürecin yönetildiğini vurguladı. Kemik tozu, vücudun kendi kemik hücrelerinin bölgede yeniden yapılanmasına yardımcı olan bir iskelet görevi görüyor.

Kemik Erimesi Olanlara İmplant Yapılamaz mı?

Mehmet Safa Özyalçın, kemik eksikliği olan hastalarda implant yapılamaz şeklindeki düşüncenin her zaman doğru olmadığını söyledi. Lokal kemik eksikliklerinin kemik tozu uygulamalarıyla giderilebildiğini belirten Özyalçın, uygun vakalarda implant için gerekli kemik hacminin yeniden oluşturulabileceğini ifade etti.

Ancak osteoporoz gibi tüm vücudu etkileyen kemik erimesi hastalıklarında farklı bir değerlendirme yapılması gerektiğini vurguladı. Bu hastaların kullandığı bazı kemik erimesi ilaçlarının diş çekimi, implant ve hatta bazı kanal tedavileri açısından risk oluşturabileceğini belirtti.

Özyalçın, özellikle kemik iğnesi veya kemik erimesi ilacı kullanan hastaların bu bilgiyi mutlaka hekimleriyle paylaşması gerektiğini söyledi. Böyle durumlarda hastanın ilgili doktoruyla konsültasyon yapılmasının, tedavi güvenliği açısından zorunlu olduğunu ifade etti.

Sinüs Lift Operasyonu Neden Önemli?

Üst çenede dişsiz bölgelerde uygulanan sinüs lift operasyonu da programda ayrıntılı şekilde anlatıldı. Mehmet Safa Özyalçın, üst çenede burunla ilişkili sinüs boşluklarının bulunduğunu ve diş kayıplarından sonra bu boşlukların aşağı doğru genişleyebildiğini söyledi.

Bu durumda implant yapılacak bölgede kemik kalınlığının çok azalabileceğini belirten Özyalçın, bazen yalnızca 1 milimetrelik ince bir kemik tabakası kalabildiğini ifade etti. Böyle bir bölgeye doğrudan implant yerleştirmenin mümkün olmadığını, önce kemik oluşturulması gerektiğini söyledi.

Sinüs lift operasyonunda sinüs boşluğunun ağız içinden açılarak kemik tozlarıyla desteklendiğini, ardından bölgenin kapatıldığını ve yaklaşık 6 ay kemikleşme beklendiğini anlattı. Bazı vakalarda implantın aynı seansta yapılabildiğini, bazı vakalarda ise önce kemikleşmenin tamamlanmasının beklendiğini belirtti.

Özyalçın, sinüs lift işleminin teknik hassasiyet gerektirdiğini, sinüs zarının çok ince olduğunu ve bu zarın yırtılmadan kaldırılmasının uzmanlık istediğini vurguladı.

20’lik Dişler Her Zaman Çekilmeli mi?

Programda 20’lik dişlerle ilgili doğru bilinen yanlışlar da değerlendirildi. Mehmet Safa Özyalçın, 20’lik dişlerin her zaman çekilmek zorunda olmadığını söyledi. Eğer 20’lik diş düzgün çıkmış, fonksiyona katılmış ve ağız içinde sorun oluşturmuyorsa ağızda tutulabileceğini ifade etti.

Ancak tam çıkamayan, yarım çıkan, gömülü kalan ya da çevresinde enfeksiyon oluşturan 20’lik dişlerin çekilmesi gerekebileceğini belirtti. Yarım çıkmış 20’lik dişlerin çevresinde yiyecek birikimi olabileceğini, bunun tekrarlayan enfeksiyonlara ve ileride çene kistlerine yol açabileceğini söyledi.

Özyalçın, 20’lik dişlerin özellikle 18 yaş civarında kontrol edilmesinin önemli olduğunu belirtti. Bu dönemde çekilecek filmle dişin çıkıp çıkamayacağının büyük ölçüde anlaşılabileceğini, gereksiz yere son ana kadar beklemenin doğru olmadığını ifade etti.

Ağrı Yoksa da Kontrol Şart

Mehmet Safa Özyalçın, 20’lik dişlerde ağrı olmamasının her zaman sorun olmadığı anlamına gelmediğini söyledi. Bazı gömülü dişlerin hiç belirti vermeden çene içinde kist oluşumuna neden olabileceğini belirtti.

Bu nedenle 6 ayda bir diş hekimi kontrolünün önemli olduğunu vurgulayan Özyalçın, ailelerin özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarının 20’lik diş gelişimini kontrol ettirmesi gerektiğini söyledi.

Ağrı, şişlik ya da enfeksiyon beklenmeden yapılan kontrollerin, ileride daha büyük cerrahi işlemlerin önüne geçebileceği ifade edildi.

İleri Derecede Çürümüş Dişlerde Cerrahi Çekim

Programda ileri derecede çürümüş veya kırılmış dişlerin çekimi de konuşuldu. Mehmet Safa Özyalçın, bazı dişlerin normal çekimle alınmasının zor olabileceğini ve cerrahi yaklaşımın daha sağlıklı sonuç verebileceğini belirtti.

Özellikle çok köklü, kırılmış, büyük dolgulu veya çürük nedeniyle zayıflamış dişlerde cerrahi çekimin önemli olduğunu söyleyen Özyalçın, bu yöntemde diş etinin kaldırılarak köklerin görüldüğünü, gerekirse köklerin birbirinden ayrılarak tek tek çıkarıldığını anlattı.

Bu yaklaşımın, çevre kemik dokusuna daha az travma verilmesini sağladığını ifade eden Özyalçın, travmanın azaltılmasının hem iyileşmeyi kolaylaştırdığını hem de ileride implant yapılacaksa bölgenin daha uygun hale gelmesine yardımcı olduğunu söyledi.

Çene Kistleri Tesadüfen Fark Edilebiliyor

Programda çene kistlerinin bazen tesadüfen fark edilebildiği de anlatıldı. Mehmet Safa Özyalçın, bazı hastaların bir bölgede ağrı şikâyetiyle geldiğini ancak çekilen filmde başka bir bölgede büyük bir kist görülebildiğini söyledi.

Bu durumun düzenli kontrolün önemini gösterdiğini belirten Özyalçın, küçük lezyonların zamanla büyüyerek çenede ciddi kemik kayıplarına neden olabileceğini ifade etti.

Kist eksizyonu ve küretajı işlemlerinde kistin tamamen temizlenmesinin önemli olduğunu söyleyen Özyalçın, büyük kistlerde önce kistin iç basıncının düşürülerek küçültülebildiğini, ardından çevre dokulara daha az zarar verecek şekilde tamamen temizlenebildiğini anlattı.

Şeker, Tansiyon ve Kalp Hastaları Cerrahiden Çekinmeli mi?

Programda sistemik hastalığı olan bireylerde diş cerrahisi konusu da ele alındı. Mehmet Safa Özyalçın, şeker, tansiyon ve kalp hastalığı gibi rahatsızlıkların cerrahi işlem öncesinde mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Özellikle şeker hastalığının yara iyileşmesini etkileyebileceğini belirten Özyalçın, hastanın kan şekeri kontrol altında ise birçok işlemin güvenle yapılabileceğini ifade etti. Bu noktada yalnızca anlık şeker ölçümünün değil, 3 aylık ortalamayı gösteren Hemoglobin A1C testinin önemli olduğunu söyledi.

Özyalçın, hastaların sistemik hastalıklarının kontrol altında olup olmadığını anlamak için ilgili doktorlardan konsültasyon istediklerini belirtti. Doğru hazırlık yapıldığında tedavi edilemeyecek hasta grubunun neredeyse olmadığını ifade etti.

Kan Sulandırıcı İlaçlar Hekim Onayı Olmadan Kesilmemeli

Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda izlenen yol da programda açıklandı. Mehmet Safa Özyalçın, kan sulandırıcı ilaçların diş hekimi ya da hasta tarafından gelişigüzel kesilemeyeceğini vurguladı.

Bu ilaçların genellikle daha büyük bir sağlık problemini kontrol altında tutmak amacıyla verildiğini belirten Özyalçın, ilacın kesilip kesilmeyeceğine hastayı takip eden doktorun karar vermesi gerektiğini söyledi.

Bazı durumlarda ilacın kesilmeden lokal kanama durdurucu yöntemlerle işlem yapılabildiğini, bazı durumlarda ise ilgili doktorun ilaç düzenlemesi yapabildiğini ifade etti. Cerrahi bölgede kanamayı kontrol etmek için özel teknikler ve lokal hemostatik ajanlar kullanılabildiği belirtildi.

Dijital Planlama Cerrahide Hata Payını Azaltıyor

Programda modern diş hekimliğinde dijital planlamanın önemi de vurgulandı. Mehmet Safa Özyalçın, cerrahi işlemlerde kemiği ilk kez ameliyat sırasında görmek yerine, işlem öncesinde üç boyutlu tomografiyle ayrıntılı analiz yapmanın büyük avantaj sağladığını söyledi.

Özellikle implant planlamalarında tomografinin kritik olduğunu belirten Özyalçın, kemiğin kalınlığı, yoğunluğu ve yapısının üç boyutlu olarak değerlendirilebildiğini anlattı.

Hastayla birlikte bilgisayar üzerinde implantın sanal olarak yerleştirilebildiğini, implant çevresinde ne kadar kemik kalacağının görülebildiğini ve kemik tozu gerekip gerekmediğinin önceden planlanabildiğini ifade etti.

Bu yöntemin hem hekime hem hastaya güven verdiği, operasyonun daha kontrollü yapılmasına katkı sağladığı belirtildi.

Cerrahi Sonrası Şişlik ve Ağrı Nasıl Yönetilmeli?

Programda cerrahi işlem sonrası ağrı ve şişlik konusu da değerlendirildi. Mehmet Safa Özyalçın, cerrahi işlemden sonra bölgede şişlik oluşmasının her zaman korkulacak bir durum olmadığını söyledi.

Şişliğin, vücudun iyileşme sürecine verdiği doğal bir tepki olduğunu belirten Özyalçın, genellikle ilk 48-72 saat içinde şişliğin artabileceğini, sonrasında ise yavaş yavaş azaldığını ifade etti. Bir hafta ile 10 gün arasında şişliğin büyük ölçüde kaybolduğunu söyledi.

Şişliğin azaltılması için ilk 24 saat soğuk kompres uygulamasının önemli olduğunu belirten Özyalçın, hastalara işlem sonrası buz uygulaması önerdiklerini söyledi. Ayrıca hekimin verdiği ilaçların düzenli kullanılmasının da iyileşme sürecine katkı sağladığı ifade edildi.

Özyalçın, işlem sırasında dokulara ne kadar hassas davranılırsa cerrahi sonrası şişlik ve ağrının da o kadar az olacağını belirtti.

“Son Sinyali Beklemeyin”

Programın sonunda Mehmet Safa Özyalçın, ağız ve diş sağlığında hastaların ağrı gibi son sinyalleri beklememesi gerektiğini vurguladı. Hastaların çoğu zaman diş hekimine ağrı başladığında başvurduğunu belirten Özyalçın, bunun doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

En az 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gidilmesi gerektiğini ifade eden Özyalçın, diş taşı temizliğinin de ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Özellikle dişlerin arka yüzeylerinde biriken diş taşlarının hastalar tarafından fark edilmeyebildiğini söyledi.

Ağız içinde sorun büyümeden yapılan kontrollerin, daha büyük cerrahi işlemlerin önüne geçebileceği ifade edildi. Programda, düzenli kontrolün hem estetik hem fonksiyon hem de genel ağız sağlığı için temel şart olduğu vurgulandı.

Sağlıklı Gülüşler’de Bilinçli Tedavi Mesajı

Sağlıklı Gülüşler programında yapılan değerlendirmeler, çene cerrahisinin yalnızca korkulacak bir cerrahi işlem alanı değil, doğru planlandığında hastanın yaşam kalitesini artıran önemli bir sağlık branşı olduğunu ortaya koydu.

Mehmet Safa Özyalçın’ın açıklamalarıyla, diş eksikliğinin ihmal edilmemesi, gömülü dişlerin kontrol altında tutulması, implant öncesi kemik yapısının doğru değerlendirilmesi, sistemik hastalıkların cerrahi öncesinde dikkate alınması ve düzenli diş hekimi kontrolünün önemi bir kez daha vurgulandı.

Programda öne çıkan temel mesaj ise net oldu: Ağız ve diş sağlığında ağrı beklenmemeli, sorun büyümeden hekime başvurulmalı ve her tedavi hastaya özel planlanmalı.