Türkiye'de hantavirüs vakası var mı? Sağlık Bakanlığı'ndan açıklama

Sağlık Bakanlığından "hantavirüs" açıklaması

Sağlık Bakanlığınca, Türkiye'de hantavirüsle ilgili pozitif bir vakanın tespit edilmediği bildirildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, kamuoyuna yansıyan hantavirüs vakalarına ilişkin sürecin Bakanlık tarafından bilimsel esaslar doğrultusunda titizlikle takip edildiği belirtildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmi makamlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate almaları, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları önem arz etmektedir.

Bakanlığımız, halk sağlığını tehdit edebilecek her türlü bulaşıcı hastalığa karşı, tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını ilgili tüm birimleriyle kesintisiz şekilde sürdürmektedir."

DSÖ: Hantavirüs enfekte olan kişi için tehlikeli, genel nüfus için risk kesinlikle düşük

Lindmeier, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye (Yeşil Burun Adaları) giden Hollanda bandıralı "MV Hondius" isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmesi sonrasında yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Temas sonucu hantavirüs şüphesiyle Amsterdam'da hastaneye kaldırılan Hollanda Kraliyet Havayollarında (KLM) çalışan bir uçuş görevlisinin testinin negatif çıktığını belirten Lindmeier, bunun iyi bir gelişme olduğunu kaydetti.

Lindmeier, "(Hantavirüsün) Genel nüfus için riski düşük. İnsanların artık daha az endişelendiğini hissediyorum çünkü bunun Kovid-19 gibi yayılmadığını fark ediyorlar. Temas takibi etkili çünkü (enfekte hastalarla) yakın temasta bulunanları izliyor. Bu tehlikeli bir virüs ancak sadece gerçekten enfekte olan kişi için tehlikeli ve genel nüfus için risk kesinlikle düşük." dedi.

Kanarya Adaları'na doğru yolda olan MV Hondius isimli geminin tam olarak ne zaman varacağını bilmediğini söyleyen Lindmeier, bunun operatör ve ev sahibi ülke arasındaki bir konu olduğuna değindi.

Lindmeier, geminin Hollanda'dan 2 doktorun gelmesi ve gemiye binmesi için bir süre Cabo Verde'de beklediğini de söyledi.

Hantavirüs Nedir?

Dünya genelinde yeniden gündeme gelen hantavirüs vakaları, özellikle son haftalarda Güney Amerika bağlantılı bir kruvaziyer salgını sonrası uluslararası sağlık otoritelerini alarma geçirdi. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından yayımlanan güncel raporlar, virüsün nadir ancak yüksek ölüm oranına sahip enfeksiyonlardan biri olduğuna dikkat çekiyor.

Hantavirüs Enfeksiyonu, kemirgenler aracılığıyla insanlara bulaşan zoonotik bir virüs grubudur. WHO’ya göre virüs; fare, sıçan ve bazı yabani kemirgen türlerinde doğal olarak bulunur ve insanlara genellikle bu hayvanların idrarı, dışkısı veya salyasıyla temas sonucu geçer.

Virüs iki ana klinik tabloya yol açıyor:

Hantavirus Kardiyopulmoner Sendromu (HCPS/HPS)

Daha çok Kuzey ve Güney Amerika’da görülüyor ve akciğerleri etkiliyor.

Böbrek Sendromlu Kanamalı Ateş (HFRS)

Avrupa ve Asya’da yaygın olup böbrek yetmezliği ve damar hasarıyla ilişkilendiriliyor.

Ölüm Oranı Neden Bu Kadar Yüksek?

WHO verilerine göre Amerika kıtasındaki HCPS vakalarında ölüm oranı yüzde 50’ye kadar çıkabiliyor. Avrupa ve Asya’daki HFRS vakalarında ise ölüm oranı genellikle yüzde 1 ila 15 arasında değişiyor.

Uzmanlar, hastalığın ilk aşamada grip veya COVID-19 benzeri belirtiler göstermesi nedeniyle geç teşhis edildiğini belirtiyor.

Belirtiler Nelerdir?

CDC ve Mayo Clinic verilerine göre hantavirüs belirtileri genellikle enfekte kemirgene maruz kaldıktan 1 ila 8 hafta sonra ortaya çıkıyor.

İlk Belirtiler

Yüksek ateş

Şiddetli kas ağrısı

Halsizlik

Baş ağrısı

Mide bulantısı

Kusma

Karın ağrısı

İleri Evre Belirtileri

Nefes darlığı

Akciğerlerde sıvı birikmesi

Solunum yetmezliği

Düşük tansiyon

Şok tablosu

WHO, özellikle hızlı ilerleyen solunum problemlerinin acil yoğun bakım gerektirdiğini vurguluyor.

Hantavirüs Nasıl Bulaşır?

En yaygın bulaş yolu:

Kemirgen dışkısının veya idrarının kuruyup havaya karışması

Kirli yüzeylerin temizlenmesi sırasında virüsün solunması

Fare/sıçan temaslı kapalı alanlarda bulunmak

Nadiren kemirgen ısırığı

CDC, özellikle kullanılmayan depolar, ahırlar, kırsal evler ve havalandırması zayıf alanların risk taşıdığına dikkat çekiyor.

İnsandan İnsana Bulaşır mı?

Normal şartlarda hantavirüslerin büyük çoğunluğu insandan insana bulaşmıyor. Ancak WHO’ya göre Güney Amerika’daki “Andes” varyantı, yakın temas durumlarında sınırlı insan bulaşına neden olabiliyor.

2026 yılında Atlas Okyanusu’nda bir kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan vakalarda, WHO olası insan kaynaklı bulaş ihtimalini araştırıyor. Salgın nedeniyle şu ana kadar üç kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Tedavisi Var mı?

Şu an için:

Onaylı bir antiviral ilaç bulunmuyor

Kesin bir aşı yok

Tedavi destekleyici yoğun bakım üzerinden yürütülüyor

WHO ve CDC’ye göre erken teşhis hayatta kalma oranını ciddi şekilde artırıyor. Hastaların oksijen desteği, yoğun bakım takibi ve solunum desteği alması gerekebiliyor.

Korunmak İçin Neler Yapılmalı?

Sağlık otoritelerinin önerileri şöyle:

Fare dışkısı bulunan alanları süpürmeyin

Önce dezenfekte edin

Eldiven ve maske kullanın

Kapalı alanları havalandırın

Gıda ürünlerini açık bırakmayın

Kemirgen giriş noktalarını kapatın

WHO ayrıca kuru süpürme ve elektrikli süpürge kullanımının virüsü havaya yayabileceği konusunda uyarıyor.