FAİZ NE OLACAK DİYE BEKLEYEN TÜRKİYE, GEÇİM DERDİNDEKİ VATANDAŞ

Hepimiz bugün açıklanacak olan Merkez Bankasının faiz kararına çevirmiş durumda. Ekonomistler politika faizinin ne olacağını, yatırımcılar da açıklanacak karar metnindeki mesajlarını, piyasalar ise doların ve borsanın karara vereceği tepkiyi bekliyor.

Fakat toplumun büyük bir bölümünün gündemi çok daha basit :

Ay sonu nasıl gelecek?

Bugün politika faizi %37 seviyesinde. Dolar 47 lira, Euro 54 lira, gram altın ise 6 bin lirayı aşmış ve ucu açık durumda. Brent petrolün yeniden 96 dolar civarına yükselmesi, Türkiye ekonomisi açısından yeni bir tehlikenin çanlarını çalıyor.

Çünkü Türkiye enerjide dışa bağımlı bir ülke. Petrol fiyatındaki her artış; akaryakıta, taşımacılığa, üretim maliyetlerine ve nihayetinde market raflarına yansıyor. Merkez Bankası faizi sabit bıraksa da indirse de vatandaşın hayatındaki esas faiz, borcuna ve geçim derdine eklenen görünmez faiz olarak görünüyor.

Faiz Kararı Mı, Güven Kararı Mı?

Merkez Bankasının vereceği karar elbette çok önemlidir. Ancak Türkiye ekonomisinin sorunu yalnızca faiz oranının kaç olduğuyla ilgili değildir.

Asıl mesele güven, öngörülebilirlik ve fiyat istikrarının sürdürülebilir olmasıdır.

Faizi indirdiğinizde döviz kuru ve enflasyon üzerinde baskı oluşuyorsa, faizi yüksek tuttuğunuzda sanayici ve esnaf yardımcı finansmana ulaşamıyorsa ortada sağlıklı bir ekonomik yapının olmadığı açıktır. Ekonomi yönetimi iki kötü seçenek arasında tercih yapmak zorunda kalıyorsa çözüm yalnızca para politikasında aranmamalıdır.

Hukukun üstünlüğü, kamu harcamalarında disiplin,(İtibardan tasarruf) üretimde verimlilik ve siyasette öngörülebilirlik sağlanmadan Merkez Bankasından gelecek cevapla tek başına mucize beklemek pekte gerçekçi olmayacaktır.

Emeklilere Zam Geldi Ama Rahatlık Gelmedi

En düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya artması, haftanın en çok konuşulan ekonomik gelişmelerinden biri oldu. Kâğıt üzerinde emekliye 3 bin 552 liralık bir artış yapıldı. Ancak asıl soru şudur:

23 bin 552 lira ile bir emekli bugün hangi ihtiyaçlarını karşılayabilecek? Nasıl yaşayacak?

Büyükşehirlerde ortalama kira bedelleri maaş kadar olmuşken, bazı illerde de bu rakamlar çoktan aşılmış durumda. Elektrik, doğal gaz, ulaşım, gıda ve sağlık harcamaları da eklendiğinde en düşük emekli aylığı, insanca yaşamayı sağlayan bir gelir olmaktan çıkmıştır.

Emekliye yapılan her artışı desteklemek gerekir. Fakat açlık sınırının altında kalan bir aylığı 2-3 bin lira yükseltip te bunu refah artışı gibi gündeme sunmak ta doğru olmayacaktır.

Millet olarak bir tabirlerimiz var ‘’ Varını veren Utanmaz’’ ‘’Şükretmek Lazım’’ evet şükretmek lazım maaş alabildiğimiz için bugün şükredelim.

Genel Bütçe Bu Ay Fazla Verdi Sorun Çözüldü mü?

Haziran ayında merkezi yönetim bütçesi yaklaşık 114 milyar lira fazla verdi. İlk bakışta bu olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak, yılın ilk altı ayındaki toplam bütçe açığı yaklaşık 943 milyar lira oldu. Yani yaklaşık 1 Trilyon Lira…

Haziran ayındaki bütçe fazlasını tek başına ele alarak mali disiplinin sağlandığını söylemek mümkün değildir. Üstelik bütçedeki sınırlı iyileşmenin yatırımların kalmaması veya yavaşlamasından kaynaklandığı yönünde değerlendirmelerde aklımızda fazlasıyla yer ediniyor.

Eğer bütçe dengesi üretime yönelik yatırımların, altyapı harcamalarının ve ekonomik büyümeyi destekleyen projelerin azaltılmasıyla sağlanıyorsa burada fazlasıyla dikkatli olmak gerekiyor.

BÜTÇEDE ESAS BAŞARI; yatırımları durdurmak değil, israfı azaltmak, verimsiz harcamaları kısmak ve faiz giderlerini kontrol altına almaktır.

Vatandaştan vergi toplamak kolaydır. Asıl mesele, toplanan her liranın hesabını açıkça verebilmektir. Değil mi?

Siyasette Ekonomi Değil, Hala Yargı Tartışılıyor

Ekonomide böyle ağır bir tablo varken siyasetin gündeminde CHP’ye ilişkin yargı süreçleri, “Mutlak Butlan” tartışmaları ve yeni parti hazırlığı iddiaları bulunuyor. Bir siyasi partinin yönetiminin mahkeme kararlarıyla belirlenip belirlenemeyeceği yalnızca CHP’nin iç meselesi değildir. Bu tartışma aslında doğrudan demokrasinin, seçmen iradesinin ve siyasal rekabetin niteliğini ilgilendiriyor.

Muhalefetin enerjisini ekonomik sorunlara, emeklinin geçimine ve vatandaşın borçlarına ayırması gerekirken kendi içlerindeki koltuk kavgalarını, koltuk sevdalarının peşinde koşması, iktidar açısından siyasi avantaj yaratıyor. Ancak ülke açısından kazanç sağlamıyor.

Aslında hepimizin ve dünyanın gözünü diktiği Anadolu topraklarının ihtiyacı yeni siyasi krizler değil; güçlü kurumlar, doğru işleyen hukuk sistemi ve gerçek ekonomik sorunlara odaklanan bir siyaset anlayışı olmalıdır.

Dışarıdaki Savaş, İçerideki Sofrayı Vuruyor

ABD–İran hattındaki çatışmalar ve petrol fiyatlarında yaşanan hareketlilik, Türkiye bakımından yalnızca dış politika konusu değildir. Ortadoğu’da atılan her füzenin ekonomik yankısı Türkiye’deki akaryakıt istasyonunda, fabrikalarda ve vatandaşın mutfağında hissediliyor. Petrolün yükselmesi cari açığı büyütüyor, üretim maliyetlerini artırıyor ve enflasyonla mücadeleyi olabildiğince zorlaştırıyor.

Karadeniz’de ticari gemilere yapılan saldırılar ve bir Türk denizcinin hayatını kaybetmesi de savaşın Türkiye’ye ne kadar yaklaşabileceğini gösteriyor. Türkiye’nin hem Karadeniz’de hem Ortadoğu’da savaşın ekonomik ve güvenlik maliyetini fazlasıyla hisseden ülkelerden biri olduğu açık. Bu nedenle dış politika yalnızca diplomatik söylemlerle değil, vatandaşın sofrasına çıkardığı faturayla da değerlendirilmelidir.

• Rakamlar Yükseliyor, Hayat Küçülüyor

• Dolar yükseliyor.

• Altın yükseliyor.

• Petrol yükseliyor.

• Bütçe açığı büyüyor.

• Emekli aylığı gösterişle artıyor.

Fakat vatandaşın satın alma gücü aynı hızla yükselmiyor. Tam tersine hayatı giderek zorlaşıyor. Türkiye’nin ihtiyacı günü kurtaran zamlar, geçici bütçe fazlaları veya yalnızca faiz kararlarına bağlanan bir ekonomi anlayışı olmamalıdır. Üretimi, gelir dağılımını, vergi adaletini ve kamu harcamalarını birlikte ele alan kapsamlı bir programa ihtiyaç olduğunu yıllardır söylüyoruz fakat bir türlü uygulamıyoruz.

Ekonomi; emeklinin pazardan kaç poşetle dönebildiği, çalışanın ay sonunu getirip getiremediği, esnafın dükkânını açık tutup tutamadığı ve ülkemizin umudu olan gençlerin geleceğe umutla bakıp bakamadığıdır.

Merkez Bankası bugün faiz kararını açıklayacak. (Sabit tutabilir, düşürebilir)

Ancak kıymetli vatandaşlarımızın asıl beklediği aşağıdaki sorunun cevabı olacaktır.

BU ÜLKENİN EKONOMİK YÜKÜNÜ VATANDAŞ DAHA NE KADAR OMUZLARINDA TAŞIYACAK?